menthol architects

Cieszę się polska innowacja techniczna dynamicznie wchodzi na rynek materiałów i produktów związanych z budownictwem energooszczędnym. Było to wyraźnie widoczne na ostatnich targach. W odpowiedzi na post mogę tylko doradzić aby dokładnie przeanalizować, wręcz w tajemnicy porozbierać produkty konkurencji i sprawdzić jak rzeczywiście działają, zrobić pomiary i usprawnić własny produkt by był lepszy nie naruszając patentów i dopiero wtedy publicznie spróbować rozłożyć konkurencję na podłogę. Jako wyjaśnienie czemu tak rozkłada się temperatura w wspomnianym wyżej produkcie, proszę wziąć pod uwagę to, że podczas rozpoczęcia kąpieli pod prysznicem mieszamy około 4l/min zimnej wody o średniej temp. 15ºC z 4l/min gorącej wody o średniej temp. 55ºC, i otrzymujemy średnio strumień 8l/min 35ºC spływający do spustu. Reszta energii pobierana jest przez nasze ciało, armaturę, parowanie. Wymienniki tego typu działają w ten sposób, że podgrzewają zimną wodę dostarczaną do punktu mieszającego. W związku z tym, że przepływ szarej wody nie jest równy do zimnej (szara woda 8l/min) powoduje to, że delta t dla tych dwóch układów nie jest równa. Przynajmniej taka analiza przychodzi mi do głowy. Najlepszą odpowiedzią byłoby poproszenie o wytłumaczenie do producenta lub własne pomiary.

Na wstępie poprawiam moje wcześniejsze użycie słowa 'zabronione' na 'niewskazane', z tego względu, że dom pasywny to zestaw pewnych reguł, które zostały nam podane w celu łatwiejszego osiągnięcia tego standardu. O tym czy dom jest pasywny i może uzyskać certyfikat decyduje nie to czy zastosowaliśmy potrójnie przeszklone okna na południe tylko pięć wyznaczników: 1- zużycie energii na ogrzewanie ≤ 15 kWh/m2rok lub obciążenie cieplne ≤ 10W/m2 2 - zużycie energii na chłodzenie ≤ 15 kWh/m2rok 3 - Energia Pierwotna ≤ 120 kWh/m2rok 4 - Szczelność budynku ≤ 0.6/h 5 - Częstość przekroczenia temperatury maksymalnej ≤ 10% Powyższe można spełnić używając różnorakich technologii i materiałów (konstrukcja murowana, drewniana, ocieplenie z wełny czy z bali ze słomy itp) Natomiast korzystając z wcześniejszych doświadczeń możemy nie polecać materiałów i rozwiązań, które się nie sprawdziły bądź też poniesiony nakład finansowy jest niewspółmierny. Pierwsze domy pasywne, które powstały w Niemczech są w chwili obecnej jak laboratoria. Instytut w Darmstadt zainstalował tam wszelkiego rodzaju urządzenia pomiarowe oraz na bieżąco sprawdza sprawność materiałów. Znany jest przypadek kiedy to instytut zakupił wyburzaną ścianę od inwestora, który postanowił rozbudować sobie dom. Instytut zrobił po to by przeanalizować znajdujące się tam materiały jak np. wytrzymałość taśm. Nic dziwnego skoro zainteresowanie tym standardem i przede wszystkim materiałami rośnie z roku na rok a biznes jest wart miliony euro. Z takich różnych doświadczeń na budowie oraz po latach użytkowania wiemy, że pianka poliuretanowa (chodzi tu o natryski) się nie sprawdza, zarówno pod względem szczelności powietrznej, sprawność termicznej jak i kilka innych czynników: - w przypadku użycia pianki na przykład do izolacji cieplnej i zarazem uszczelnienia powietrznego więźby dachowej dachu (natrysk) trudno nam będzie uzyskać wymaganą szczelność a powstałe błędy naprawdę trudno jest znaleźć i naprawić. Wprawdzie niektórzy producenci zapewniają o jakości, ale problem polega na tym, że może i sama skorupa jest szczelna i może dobrze wypełniać szczeliny, niestety na łączeniach z innymi materiałami jest mało elastyczna i po odkształceniu nie wraca do stanu pierwotnego. Jak wiemy budynki pracują zarówno na wietrze jak i podczas osiadania na gruncie itp. - szybki proces starzenia się materiału, który wpływa zarówno na szczelność jak i parametry izolacyjności termicznej. Dwa powszechnie używane rodzaje natrysków to pianka z otwartymi komórkami powietrza i pianka z komórkami, w których uwięziony jest gaz izolacyjny (inny niż powietrze). Pierwszy typ ułatwia dyfuzję pary wodnej i wymaga folii paroizolacyjnej drugi jest bardziej szczelny, ale może stracić swoje właściwości po latach. Wszelkie nieszczelności mogą również doprowadzić do powstawania pleśni. - materiał jest nieprzyjazny dla środowiska oraz dla użytkowników. Dom pasywny to również ekologia i zdrowie. Pianki poliuretanowe używane w natryskach powstają z połączenia Izocyjanianów i alkoholi polihydroksylowych (taki plastikowy alkohol). Osoba wykonująca taki natrysk wygląda jakby wybierała się na księżyc, ponadto wszyscy na budowie opuszczają teren, cała sytuacja wygląda jak oględziny radioaktywnej strefy z archiwum X. Izocyjaniany są szkodliwe dla zdrowia i powodują choroby płuc (astma). Sprawa 'pianek' została ostatnio mocno wyeksponowana za sprawą Instytutu Budownictwa Pasywnego w Stanach Zjednoczonych, gdzie budownictwo pasywne mocno wkracza na rynek. Stosowane tam powszechnie metody tzw budownictwa taniego i szybkiego (szkielet plus pełny oprysk pianką) nie sprawdza się dla budynków pasywnych, ponadto jest przyczyną wielu problemów zdrowotnych. To co wsadzamy do swoich ścian wprawdzie nie możemy porównać do zjadanej kanapki, ale pozostawiam to do refleksji dla przyszłych budujących.

Za stworzenie projektu, który spełnia wymogi domu pasywnego odpowiada tylko i wyłącznie główny projektant. Może to być i architekt i konstruktor, jeżeli posiada takie uprawnienia. To projektant musi zadbać o to, aby szybko reagować na zmiany wprowadzane prze klienta i cały czas mieć pod kontrolą bilans energetyczny domu. Chodzenie do architekta po poradę w kwestii estetyki a następnie niezależna rozmowa z instalatorem czy weryfikatorem energetycznym jest nieporozumieniem. Przed przystąpieniem do prac nad takim projektem powinniśmy sprawdzić czy projektant potrafi we własnym zakresie sprawnie sporządzić charakterystykę energetyczną domu. Zdecydowanie przyśpieszy to proces projektowy. Zaprezentowanie odpowiednich szkoleń czy certyfikatów na pewno jest atutem, nic też nie zastąpi doświadczenia. Na ostatnich targach budowlanych w Poznaniu uczestniczyłem jako słuchacz na konferencji budownictwa pasywnego. Niektórzy z projektantów prezentujących tam swoje doświadczenia wykazali się bardzo dobrą znajomością tematu, inni wręcz przeciwnie prezentując rozwiązania, które są wręcz wymienione jako zabronione w każdym podręczniku projektowania domu pasywnego, jak na przykład uszczelnianie pianką poliuretanową czy używanie zwykłej szarej taśmy do uszczelniania. Jak się później okazało, błędy wychodzą na budowie podczas testu szczelności. Projektowanie domów pasywnych nie jest 'czarną magią' ale wymaga podstawowego szkolenia i korzystania z przeszło dwudziestoletniego doświadczenia w tym temacie. Po co dwa razy powtarzać te same błędy. W Niemczech czy Austrii udając się do architekta po projekt domu nie musimy wspominać, że chcielibyśmy dom pasywny. Jest to powszechnie przyjęty standard. Wszystko zmierza do tego, że i w Polsce budownictwo energooszczędne będzie się dynamicznie rozwijać w nadchodzących latach.

Biorąc pod uwagę ceny materiałów oraz sztywne koszty robocizny z katalogów średnich kwartalnych zaprojektowanie takiego domu nie jest największym problem. Problem w chili obecnej stanowi ekipa budowlana. Tzw. przeciętny Kowalski bierze do wykonania roboty lokalnego wykonawcę z najtańszą ofertą, która na wieść o tym, że ma budować budynek pasywny uśmiecha się podejrzanie. Wprawdzie wykonawca słyszał już o tym, ale po przeanalizowaniu tematu próbę podjęcia takiej budowy wykonana za odpowiednio wyższą kwotę. Niestety nasi wykonawcy są jeszcze niewyszkoleni w tym temacie i bojąc się popełnienia błędów podczas pracy zabezpieczają się w ofercie cenowej. Najgorszym rozwiązaniem jest tutaj tzw. system kontraktowy gdzie to inwestor sam zatrudnia poszczególnych wykonawców. Jak na razie takie rozwiązanie może przynieść tylko jeszcze większą rozpacz. Otóż na przykład elektryk, który o domach pasywnych słyszał tylko w telewizji a sam nie przeanalizował tematu co to oznacza dla niego bo po prostu nie miał czasu ze względu na ilość pracy, przyjdzie na budowę i może zrobić poważne szkody. Na każdej budowie domu pasywnego powinno zostać przeprowadzone zbiorowe szkolenie dla osób tam pracujących. Takie szkolenie-rozmowę powinien przeprowadzić projektant domu lub kierownik budowy znający temat. Im więcej będziemy o tym mówić i wskazywać na potencjalne błędy tym ekipa wykona pracę lepiej i nie będą już się tak bać budować dom pasywny dla sąsiada. Odnośnie większych nakładów finansowych na same materiały chciałbym tu zwrócić uwagę, że koszt tych materiałów cały czas spada, i jak to słusznie zauważył jeden z forumowiczów, dodatkowy nakład możemy zredukować nawet podczas budowy ogrodzenia (nie mówiąc tu o nawet o przyszłych oszczędnościach na ogrzewaniu). Konkurencja pomiędzy producentami powoduje, że na przykład okna z podwójną komorą staną się za chwilę standardem. Na koniec można jeszcze zadać pytanie, jaką tak naprawdę kwotą dysponuje przeciętny Kowalski do budowy domu? Organizatorzy konkursu na pewno zadali sobie to pytanie organizując konkurs pod tytułem dom dostępny, dla średniozamożnej rodziny. Założenie granicy 500 tysięcy złotych netto to dla niektórych dużo, ale odzwierciedla średnie koszty budowy domu w Polsce. Czy można taniej? Można, ale wymaga to sprytnego projektu zaspokajającego naprawdę tylko podstawowe potrzeby przyszłych domowników oraz wkładu nie tylko własnych sił przy budowie i poszukiwaniu materiałów itp.

Ułatwienie polega na tym, że dach ma jedną płaszczyznę, woda odprowadzana jest do jednej rynny i rury spustowej (porównując np do dachu dwuspadowego czy czterospadowego. Pozdrawiam.

Zaraz po przystąpieniu do projektowania założyliśmy prostą bryłę oraz rzut na planie kwadratu, który w jakiś sposób wygenerował nam dach pulpitowy. Chcieliśmy uniknąć studium w bardzo popularnym w chwili obecnej stylu dachu dwuspadowego tzw. 'dom stodoła', który wyrósł do ikony nowoczesnego projektowania. Dodatkowo pomysł z ogrodem zimowym na dachu jako bufor od strony północnej wymagał doświetlenia od strony południowej. Ponadto duża płaszczyzna dachu zwrócona na stronę południową daje możliwość instalacji paneli fotowoltaicznych i ułatwiła nam zbieranie wody deszczowej.

W chwili obecnej dla domku jednorodzinnego to jedno z niewielu rozwiązań, które ma sens ekonomiczny. Przedstawione urządzenia są proste, ale działają. To prawda, że spuszczamy w kanalizację dużo energii, natomiast robimy to z długimi przerwami, np, biorąc prysznic, podczas gotowania itp. oraz wpuszczamy w międzyczasie dużo zimnej wody. Aby taki system mógł taką energię odzyskać musiałby działać podobnie jak kolektor słoneczny (np glikol plus pompa obiegowa pracująca cały czas). Niestety przeprowadzone eksperymenty pokazują, że więcej energii jest zużywane na pracę pompy elektrycznej. Jedynie w przypadku większych budynków (wielorodzinne, fabryki, zakłady) takie systemy się opłacają i są zresztą używane. Dlatego bezpośredni odzysk ciepła z gorącej kąpieli jest na razie najlepszym rozwiązaniem dla domu jednorodzinnego. Duży większy potencjał mają pompy ciepła, która zasilane są energią z wentylacji, do której przecież też dostaje się ciepło z kąpieli czy gotowania wody.

Urządzenie działa na podobnej zasadzie jak wymieniony przeze mnie wcześniej produkt oraz jak na rysunku od 'pawellost'. Podłączenie tego obiegu do piecyka/boilera podgrzewającego wodę jest jak najbardziej dobrym pomysłem. Warto zwrócić tu uwagę na izolację rurek, która na pewno wpłynie na efektywność wymiennika. Jestem ciekaw nazwy oraz ceny wymiennika proponowanego przez 'kolektor1'. Cena modelu Zypho 750 to 1500zł.

W przypadku domu jednorodzinnego rozwiązaniem może być zastosowanie wymiennika na spuście odpływowym z prysznica. Rozwiązanie polega na tym, że zimna woda zanim dotrze do natrysku, przechodzi przez rurki owinięte wokół rurki odpływowej i przejmuje ciepło z zużytej wody. Przykładem takiego produktu jest np syfon Zypho http://www.zypho.eu/polish.html. Urządzenie nie potrzebuje dodatkowej pompy obiegowej, wszystko napędzane jest ciśnieniem wody. Pozostałe rozwiązania nie sprawdzają się w domkach jednorodzinnych ze względów ekonomicznych natomiast w budynkach wielorodzinnych, biurowych, produkcyjnych jak najbardziej (np podobny system spirali, wkładek itp przy odpływie kanalizacyjnym). Wcześniejsze eksperymenty z glikolem i pompą obiegową nie przyjęły się poza rozwiązaniami specyficznymi (np fabryki, zakłady)

Witamy! W odpowiedzi na zaproszenie do udziału w dyskusji meldujemy się na forum. Wprawdzie redakcja cały czas pracuje nad prezentacją prac i trudno jest dyskutować nie znając rzutów i elewacji konkursowych projektów, ale chętnie odpowiemy na Państwa pytania związane z naszym projektem domu 'Sky Garden'. Pozdrawiamy wszystkich forumowiczów. Rafał Pieszko